- Plywooder
- Kontrplak Rehberleri
- Kontrplak Kalınlık Seçimi: Hangi İş İçin Kaç Milimetre?
Rehber
Kontrplak Kalınlık Seçimi: Hangi İş İçin Kaç Milimetre?
Kontrplak kalınlığını belirleyen yük, açıklık ve kullanım yeri etkenlerini, yaygın kalınlıkları ve tipik uygulamaları anlattık.

Bu yazıda neler var?
Kontrplak kalınlığı üç şeye göre seçilir: yük, destekler arasındaki açıklık ve kullanım yeri. Yaygın uygulamada arkalıkta 4–6 mm, çekmecede 9–12 mm, mobilya gövdesi ve rafta 15–18 mm, beton kalıbında 18–21 mm, zemin ve kasada 21 mm ve üzeri kullanılır. Taşıyıcı işlerde kalınlık hesapla belirlenir.
Kalınlık, kontrplak siparişinde en çok tereddüt edilen kalemdir. Fazlası gereksiz ağırlık ve maliyet, azı ise sehim ve kırılma demektir. Bu yazı, kararı hangi etkenlerin belirlediğini ve yaygın uygulamaları özetliyor. Diğer seçim ölçütleri kontrplak rehberinde.
Kalınlığı ne belirler?
- YükLevhanın üzerine binecek ağırlık. Yayılı yük (kitap rafı) ile noktasal yük (makine ayağı) farklı davranır.
- AçıklıkLevhanın iki destek arasında boşta kalan uzunluğu. Açıklık arttıkça sehim hızla artar.
- Tür ve kat sayısıAynı kalınlıkta huş kontrplak, kavak kontrplaktan daha rijittir.
- Lif yönüLevha, yüz katının lif yönünde daha rijittir. Uzun kenarı desteklere dik yerleştirmek sehimi azaltır.
- Kullanım yeriNemli ortamda levha zamanla daha çok sehim yapar; biraz pay bırakılır.
Yaygın kalınlıklar ve kullanımları
| Kalınlık | Tipik kullanım |
|---|---|
| 3–4 mm | Arkalık, çekmece tabanı, maket, lazer kesim, kaplama altı |
| 6 mm | Çekmece tabanı, hafif panel, ambalaj |
| 9 mm | Çekmece yanı, hafif kutu, duvar kaplaması |
| 12 mm | Çekmece, hafif raf, panelvan zemini |
| 15 mm | Mobilya gövdesi, raf, döşeme kalıbı |
| 18 mm | Mobilya gövdesi, tezgâh altı, beton kalıbı |
| 21 mm | Kalıp, zemin altlığı, platform |
| 24–30 mm | Kamyon kasası, tezgâh, ağır platform |
Bu tablo yaygın uygulamaları gösterir. Pratik ebat bilgileri kalınlık ve ebat tablosu sayfasında.
Açıklık neden bu kadar önemli?
Bir rafın sehimi, açıklık arttıkça çok hızlı büyür. Açıklığı iki katına çıkarmak, sehimi iki kat değil, katlarca artırır. Bu yüzden kalın levha almak yerine çoğu zaman bir ara destek eklemek daha etkili ve ekonomiktir.
Rafta pratik bir yaklaşım: kitap gibi ağır yük taşıyan 18 mm'lik bir rafı uzun açıklıklarda desteksiz bırakma; ortasına bir dikme koy ya da ön kenarına masif bir çıta ekle. Ön kenara yapıştırılan çıta, rafın rijitliğini belirgin biçimde artırır.
Mobilyada kalınlık
- Gövde ve yan paneller: 15–18 mm. Bağlantı elemanları için yeterli et kalınlığı sağlar.
- Raf: Açıklığa göre 15–18 mm; uzun açıklıkta destekle.
- Çekmece yanları: 9–12 mm.
- Arkalık ve çekmece tabanı: 4–6 mm.
- Tezgâh ve masa üstü: 24–30 mm ya da iki levhanın üst üste yapıştırılması.
Kalıpta ve zeminde kalınlık
Beton kalıbında kalınlık, kalıp sisteminin kuşak ve dikme aralığıyla birlikte düşünülür. Taze beton levhaya ciddi basınç uygular; levha kuşaklar arasında esnerse beton yüzeyinde dalga oluşur. 18 ve 21 mm en yaygın kalınlıklardır.
Zemin altlığında kalınlığı kiriş aralığı belirler. Kirişler sıklaştıkça daha ince levha yeterli olur. Araç kasasında ise şasi traverslerinin aralığı ve taşınacak yükün türü belirleyicidir.
Bu tür taşıyıcı kullanımlarda kalınlık ve destek aralığı, yetkili bir mühendisin hesabıyla belirlenmelidir.
Nominal kalınlık ve gerçek kalınlık
Kontrplak nominal kalınlıkla satılır; gerçek kalınlık, zımpara ve üretim toleransı nedeniyle biraz farklı olabilir. Kanala oturacak ya da başka bir malzemeyle hizalanacak parçalarda levhayı kumpasla ölçmeden kanal açma. Hassas işlerde teklifte kalınlık toleransını sor.
İnce levhayı kalınlaştırmak
Kalın levha bulunamadığında ya da kavisli parça gerektiğinde iki ince levha üst üste yapıştırılabilir. Yapıştırırken lif yönlerini ve simetriyi koru; aksi hâlde parça çarpılır.
Önce yükü ve açıklığı belirle, sonra kalınlığı seç. Sehim sorununu çoğu zaman kalınlığı artırmak değil, açıklığı küçültmek çözer. Taşıyıcı işlerde hesabı bir mühendise bırak.
Sık sorulan sorular
18 mm kontrplak ne kadar yük taşır?
Tek bir sayı verilemez; açıklığa, türe ve yükün dağılımına bağlıdır.
Dolap için 15 mm yeter mi?
Çoğu gövde için yeterlidir. Uzun raflarda ve ağır yükte 18 mm ya da ara destek gerekir.
Kalın levha yerine iki ince levha kullanılır mı?
Evet, tüm yüzeyden yapıştırılırsa. Yalnızca üst üste konan levhalar tek kalın levha gibi çalışmaz.
Bu rehber genel bilgi verir. Taşıyıcı ve yapısal kullanımlarda levha seçimi ve kesit hesabı için yetkili bir mühendise danış; ürünün teknik föyündeki değerler esas alınır.


